35mm film adapter tutorial, 35mm film, midden formaat camera, agfa isola 1

35mm film adapter voor midden formaat camera’s | TUTORIAL

Kleinbeeld film in een midden formaat camera? Ja zeker! Met een 35mm film adapter maak je dit mogelijk. Hoe? Ik leg het je uit in dit uitgebreide artikel mét voorbeeldfoto’s!

Een paar maanden geleden kwam mijn vriend thuis met een oude Agfa Isola 1 camera. Zijn opa had deze aan hem meegegeven en dacht dat wij hier wel iets mee konden. Mijn eerste reactie was: “Super leuk, maar volgens mij hier moet 120mm film in en daar heb ik nu eigenlijk nog niet zoveel interesse in..” En dus kwam de camera ter decoratie in de woonkamer te staan.

agfa isola 1

35mm film in plaats van 120mm film

Het was nooit in mij opgekomen om 35mm film in plaats van 120mm film te gebruiken in de camera. Totdat ik op YouTube een video tegen kwam van AwesomeCameras. In deze video laat Joey zien hoe je 35mm film in een antieke box camera kunt laden. Opeens dacht ik: ‘Hé, dit moet vast ook mogelijk zijn met de Isola 1!’

En inderdaad, het is mogelijk. Sterker nog, het is zelfs makkelijker voor elkaar te krijgen dan in de video wordt laten zien. Er bestaat namelijk een 35mm film adapter voor 120mm film camera’s. En alsof het zo moest zijn, bleek Fotowereld, de winkel waar ik meestal mijn film bestel, deze adapters zelf te maken en verkopen. En dus gooide ik de adapter samen met wat goedkope film in mijn digitale winkelmandje en een paar dagen later kon het testen beginnen!

Testfase

Het gebruik van de 35mm film adapter is super makkelijk. Fotowereld levert ook een duidelijke beschrijving bij de adapter waardoor het eigenlijk niet mis kan gaan. Het inladen van het rolletje vergt echter wel een beetje oefening. Dit is dan ook de reden dat ik een 3-pak met goedkope Agfa Vistacolor rolletjes mee bestelde. Éen van deze rolletjes heb ik opgeofferd als test rolletje. Ik kan eigenlijk iedereen aanraden om dit ook te doen met een filmrolletje. Door een test rolletje te hebben hoef je niet bang te zijn om film te verpesten. Daarnaast geeft het je de mogelijkheid om een camera te testen terwijl de achterkant geopend is. Je ziet dan dus wat je doet en ook of iets wel of niet werkt.

Omdat je met de Agfa Isola 1 geen film terug kan spoelen, vergt het uitladen van het rolletje ook wat oefening. Dit moet namelijk in een volledig donkere kamer of in een dokazak/ wisselzak gebeuren. Na zowel het in- en uitladen een aantal keer te hebben geoefend heb ik een nieuw rolletje in de camera geladen en ben ik gaan fotograferen. De resultaten? Niet slecht! Maar voor ik deze met jullie ga delen leg ik je graag eerst uit hoe jij zelf de 35mm film adapter kunt gebruiken. 🙂

Wat heb je nodig:

– Een 120mm midden formaat camera
– Een 35mm film adapter
– Een 35mm filmrolletje naar keuze
– Een stukje zwart papier en/ of zwarte tape
– Een volledige donkere kamer of wisselzak

35mm film adapter tutorial, 35mm film, midden formaat camera, agfa isola 1

Voordat je begint

Voordat je begint met het inladen van het rolletje is er één heel belangrijk onderdeel dat je eerst moet doen. Namelijk het afschermen van een klein venster aan de achterzijde van de camera. Dit venster is vaak rood van kleur en normaliter kan je hiermee je filmnummer zien. Het is echter heel belangrijk deze je deze volledig afsluit en lichtdicht maakt, anders krijg je namelijk lightleaks (licht lekken) via de achterzijde van de camera en dat wil je echt niet. (tenzij je er iets creatiefs mee wilt doen natuurlijk 😉 )

35mm film adapter tutorial, 35mm film, midden formaat camera, agfa isola 1

Ik heb mijn venster afgesloten met een stuk dik zwart papier wat ik tussen het venster en een onderdeel van de camera kon schuiven. Mocht je dezelfde camera hebben dan kan je dit ook doen. Wanneer je extra zekerheid wilt kan je dit stukje papier ook nog vastplakken met wat plakband, maar ik heb ervaren dat dit niet perse nodig is. Mocht je een andere camera hebben of het op een andere maner willen doen, je kan het ook afplakken met zwarte tape.

35mm film adapter tutorial, 35mm film, midden formaat camera, agfa isola 1

35mm film adapter

De 35mm film adapter bestaat uit twee onderdelen. Deze onderdelen bevestig je op je filmrolletje. Er is maar één goede manier om deze op je rolletje te bevestigen en dat is zoals aangegeven op onderstaande afbeelding. De adapter moet dus volledig aansluiten op het rolletje. Er mogen geen ruimtes tussen zitten.

35mm film adapter tutorial, 35mm film, midden formaat camera, agfa isola 1

Plaatsing van de adapter

In de camera die ik heb gebruikt plaats je het filmrolletje met de adapter in de linkerzijde van de camera. Let er op dat je het rolletje zo plaatst dat de matte* kant van de film emulsie naar de lens is gericht en de glanzende zijde naar buiten.

*Je kan er ook voor kiezen om juist met de glanzende zijde naar de lens gericht te fotograferen, maar dan krijg je een RedScale film. Wanneer je hiervoor kiest zal je 1 a 2 stops moeten overbelichten.

35mm film adapter tutorial, 35mm film, midden formaat camera, agfa isola 1

Vervolgens trek je een stukje film uit de koker. Dit stukje film gebruik je om in de 120mm filmspoel te rollen.

35mm film adapter tutorial, 35mm film, midden formaat camera, agfa isola 1

Inrollen van de filmspoel

De beste manier om de film in de filmspoel te rollen is door het dunne begin van de film door de spoel heen te halen en daarna om de spoel te vouwen. Door een vouw te maken in de film maak je het jezelf makkelijker, want op deze manier verschuift de film minder snel. Je kan er ook voor kiezen om het niet te vouwen, maar dan kan de film dus makkelijker verschuiven.

35mm film adapter tutorial, 35mm film, midden formaat camera, agfa isola 1

Houdt de film vervolgens vrij stevig vast en draai het een aantal keer om de spoel heen. Zelf draai ik het ongeveer 3 keer om de spoel heen, zodat ik zeker weet dat het goed om de spoel heen zit en het niet heel makkelijk los kan laten wanneer ik de spoel in de camera bevestig en later dicht doe.

35mm film adapter tutorial, 35mm film, midden formaat camera, agfa isola 1
35mm film adapter tutorial, 35mm film, midden formaat camera, agfa isola 1

Wanneer je de film om de spoel gewikkeld hebt bevestig je de spoel terug in de camera op de daarvoor bestemde plaats. In mijn camera is dat dus aan de rechterkant.

35mm film adapter tutorial, 35mm film, midden formaat camera, agfa isola 1v

Markeren van je frame

Wanneer de spoel weer in de camera zit is het tijd om een markering te maken van een frame op je film. Deze markering is bedoeld om te kijken hoeveel keer je moet draaien aan de spoelknop voordat je een volgend frame voor je lens hebt. De markeringen kan je heel makkelijk aangeven met een zwarte stift. De bedoeling is dat je zowel links als rechts een markering maakt, zodat het voor jou duidelijk is wat je uiteindelijke framebreedte is en hoe vaak je dus hebt moeten draaien voordat je een nieuw frame voor de lens hebt.

35mm film adapter tutorial, 35mm film, midden formaat camera, agfa isola 1
35mm film adapter tutorial, 35mm film, midden formaat camera, agfa isola 1

Wanneer je de markeringen hebt geplaatst draai je aan de film spoelknop en tel je hoe vaak je moet draaien voordat de gemarkeerde frame plaats heeft gemaakt voor een nieuw frame. In mijn geval moet ik anderhalve keer draaien voordat ik een nieuw frame zichtbaar krijg. Het tellen is heel belangrijk, wanneer je dit niet doet fotografeer je namelijk op de gok en loop je het risico om overlappende frames te krijgen.

35mm film adapter tutorial, 35mm film, midden formaat camera, agfa isola 1
35mm film adapter tutorial, 35mm film, midden formaat camera, agfa isola 1

Wanneer je geteld hebt hoe vaak je moet draaien voordat je een nieuw frame voor de lens hebt kan je de camera sluiten en ben je klaar om te gaan fotograferen!

Hoeveel shots kan je ongeveer maken?

Waarschijnlijk vraag je je af hoeveel shots je ongeveer kan maken wanneer je fotografeert met 335mm film in een 120mm camera. Precieze aantallen heb ik niet voor je, maar wel een schatting.

Zelf heb ik gefotografeerd met een rolletje met 24 exposures. Hier heb ik uiteindelijk 14 shots uit weten te halen. Het kan per keer verschillen hoeveel shots je uiteindelijk uit een rolletje haalt. Dit heeft te maken met hoeveel film je vooraf in de spoel rolt, maar ook met het vooruit spoelen van de film. Zelf ben ik bijvoorbeeld twee keer de tel kwijt geraakt, waardoor ik opnieuw ben gaan draaien. Hierdoor ben ik een volledig frame aan film kwijt geraakt.

Ik schat zelf dat je met een rolletje van 24 exposures zo’n 12 tot 16 shots kan maken. Met een rolletje van 36 exposures schat ik dat je zo’n 22-26 shots kan maken. Omdat je niet kan zien hoeveel shots je nog te gaan hebt is het handig om in een notitieboekje of in je telefoon bij te houden hoeveel shots je al gemaakt hebt. Dit geeft je een beetje een richtlijn hoeveel je nog kan maken.

Filmrolletje uitladen

Zoals ik eerder noemde is het belangrijk dat je het filmrolletje in volledige duisternis uit de camera haalt. Dit is in het begin wel een beetje een gedoe. Je bent als het ware blind en hebt eigenlijk geen idee wat je aan het doen bent. Ik raad je dus echt aan om dit even te oefenen met een test rolletje.

Wanneer je in een volledige donkere ruimte bent haal je de camera open en haal je zowel de filmspoel als de filmkoker uit de camera. Vervolgens draai je aan het uitstekende gedeelte van de filmkoker net zo lang totdat je voelt dat de film terug te koker in gaat. Wanneer je de filmkoker op de kop hebt, dus met het uitstekende gedeelte naar beneden, draai je met de klok mee. Blijf net zo lang draaien totdat de gehele film in de koker zit. Of laat een klein stukje film over als je zelf gaat ontwikkelen. Zit de film terug in de koker? Gefeliciteerd! Je bent klaar om het rolletje te (laten) ontwikkelen!

Scannen

Ik scan al mijn foto’s zelf en ook deze foto’s heb ik wederom zelf ingescand. Normaal gesproken is dit een piece of cake, maar deze keer niet. Doordat je graag scans wilt met de sprocket holes zichtbaar moet je dus het hele negatief scannen. Echter heeft mijn scanner hier geen speciale houder voor. Ook de ooit door Lomography speciaal ontwikkelde houder hiervoor is nergens meer te koop. Uiteindelijk heb ik zelf een soort houder gecreëerd met de 120mm film houder van mijn scanner, maar het was wel echt een gedoe.

Ook het afstellen van de scans zelf was een gedoe, doordat je een apart scangebied heb. Het was even flink prutsen met alle instellingen voordat ik eindelijk de juiste kleuren uit de scan kreeg. Doordat het scannen zo’n gedoe is geweest wil ik hier nog eens een apart artikel aan wijden. Ik hoop daarin wat tips te kunnen geven over hoe je 35mm film met behoud van de sprocket holes kan scannen.

De resultaten van mijn eerste rolletje met de 35mm film adapter

Zoals ik net al stiekem een beetje prijsgaf, ben ik niet ontevreden over de resultaten van het eerste rolletje dat ik gevuld heb met de 35mm film adapter. De foto’s zijn genomen in het voorjaar tijdens een wandeling door het bos in Havelte. Het was de eerste warme dag van het jaar en de zon scheen volop, dus er was heel mooi licht om mee te fotograferen. Hieronder een aantal van de foto’s die ik heb gemaakt!

Agfa Isola 1, vistacolor 200, tutorial
Agfa Isola 1, vistacolor 200, tutorial
Agfa Isola 1, vistacolor 200, tutorial
Agfa Isola 1, vistacolor 200, tutorial
Agfa Isola 1, vistacolor 200, tutorial
Agfa Isola 1, vistacolor 200, tutorial
Agfa Isola 1, vistacolor 200, tutorial
Agfa Isola 1, vistacolor 200, bloesem, tutorial
Agfa Isola 1, vistacolor 200, tutorial

Doordat het scannen zo’n gedoe was is het laatste negatief een beetje vies geworden. Zoals je hierboven kan zien is mijn vingerafdruk bovenin zichtbaar. Normaal gesproken zou ik het negatief schoonmaken en daarna nog een keer inscannen, maar daar had ik geen zin meer in. Ik heb het dus maar zo gelaten, haha.

En tot slot nog een mooi voorbeeld van hoe het mis kan gaan als je de tel van het draaien kwijt raakt, haha.

Agfa Isola 1, vistacolor 200, tutorial

Een laatste tip

In principe heb je nu alle informatie om aan de slag te kunnen met een 35mm film adapter. Ik wil je echter nog één laatste tip meegeven. En die tip is dat je niet moet vergeten dat het beeld van je zoeker afwijkt van wat er op je film komt te staan. Je zoeker geeft namelijk een vierkant beeld weer, terwijl je in werkelijkheid in een soort panorama schiet. Om je een voorbeeld te geven van wat ik precies bedoel heb ik hier twee foto’s van hoe het beeld er door de zoeker uit ziet en hoe het eindresultaat eruit ziet.

Agfa Isola 1, vistacolor 200, tutorial
Agfa Isola 1, vistacolor 200, tutorial
Agfa Isola 1, vistacolor 200, tutorial
Agfa Isola 1, vistacolor 200, tutorial

Wat vind ik er van?

Zo, een hele lap tekst met veel uitleg verder, maar wat vind ik er nu eigenlijk van? Zou ik het nog een keer gebruiken, of vind ik het helemaal niets? Ik kan je vertellen dat ik inmiddels een tweede rolletje gevuld heb. (In RedScale stijl!) Over een paar dagen kan ik ‘m ophalen en ik ben heel benieuwd naar de resultaten.

Ik vind de 35mm film adapter echt een top ding. Hij is makkelijk in gebruik, niet duur en een leuke oplossing voor als je net als ik nog niet toe bent aan 120mm film, maar wel een midden formaat camera wil uitproberen.

Ook ben ik erg fan van de sprocket hole look. Het geeft je foto net even een beetje extra en het oogt lekker vintage. 😉 Lang verhaal kort: ik ben enthousiast!

Heb jij de adapter al eens gebruikt? Wat vind je er van? Laat een reactie achter in de comments 🙂

Tini Groen

______________________________________________________________
Camera: 
Agfa Isola 1
Film: 
Agfa Vistacolor 200
Scanner: Canon Canoscan 9000F Mark II 

Volg mij op Instagram & Pinterest

Mijn foto’s zijn niet nabewerkt.